Empatyczna komunikacja. Rozwój osobisty. Refleksje. Dziękuję, że tu jesteś:)

Posts tagged ‘fakty’

Obserwacja świata bez oceniania

IMG_3809

 

„Zdolność do obserwacji bez oceniania jest najwyższą formą inteligencji człowieka”. J.Krishnamurti

Co blokuje empatię? 

Osądy moralne.

Osądy moralne zakładają zło lub błędy osób, które nie działają zgodnie z naszymi wartościami. Mówimy  np. „Jesteś leniwy”, „Jesteś egoistką”, „To jest niesłuszne”, „Powinieneś mniej czasu spędzać przy komputerze”.

Formą osądu są: obwinianie, zarzuty, etykietki, krytyka, porównania, diagnozy.

Obserwacja to trzymanie się faktów. Opisujemy konkretne uczynki, które spostrzegamy: co widzimy, słyszymy, przypominamy sobie. Do czego nawiązuję? Zamiast ocen – jak to oceniam?

Np. 1. „Piotr zawsze się spóźnia”.

Obserwacja: „Piotr na nasze ostatnie trzy spotkania przyszedł 30 minut później”.

2. „Nigdy do mnie nie oddzwaniasz”.

Obserwacja: „Dzwoniłam dzisiaj do ciebie dwa razy, nie otrzymałam żadnej wiadomości od ciebie i nie udało mi się z tobą skontaktować”.

IMG_1124

„Tam, poza dobrem i złem, jest ogromne pole. To tam się spotkamy”. Rumi

Ludzie często wyrażają własne opinie, interpretacje czy żądania, zamiast mówić o własnych potrzebach. Wówczas partner rozmowy odpowiada raczej kontratakiem, oporem lub wycofaniem. Zamiast osądzania możemy dzielić się tym, co jest w nas żywe w chwili obecnej lub tym, co było żywe w konkretnym momencie w przeszłości. Co jest w tobie żywego i poruszającego? Co wzbogaciłoby twoje życie?

Oceny wpływają na nasz stan emocjonalny. Co się ze mną dzieje kiedy pomyślę: „Jaka ona jest nienormalna”? Najczęściej umysł wzburza się, a ciało zalewa energia złości. Warto to zauważyć. Praktykowanie nieosądzania wpływa nie tylko na przepływ empatii, wzajemne zrozumienie, ale także na zachowanie uważności i spokoju umysłu.

Obserwacja bez wartościowania jest pierwszym krokiem w Modelu 4 kroków komunikacji empatycznej.

Źródła:

Marshall B. Rosenberg „Porozumienie Bez Przemocy – o języku Serca”, Wydawnictwo:   Jacek Santorski & Co”, Warszawa 2003,

Serena Rust „Tańcowała żyrafa z szakalem. Cztery kroki empatycznej komunikacji”, Wydawnictwo: Czarna Owca, Warszawa 2010,

Reklamy

Metoda 4 kroków

Żyrafa jest symbolem języka serca w metodzie „Porozumienie Bez Przemocy”.

„Naucz się wyrażać uczucia nie czyniąc wyrzutów. Naucz się słuchać. Daj przestrzeń drugiej osobie-niech ma szansę wyrazić to, co czuje”.

Eckhart Tolle

Celem komunikacji empatycznej (Porozumienie Bez Przemocy) jest budowanie kontaktu między ludźmi poprzez skierowanie uwagi na rzeczywiste uczucia i wartości wszystkich partnerów. Komunikacja oparta na empatii to proces, w którym koncentrujemy się na tym, co jest wspólne dla wszystkich ludzi: na potrzebach (np. rozwoju, realizacji celów, odpoczynku). Metoda ta uczy przekazywać w sposób pokojowy to, co jest różne i może być zarzewiem konfliktów. Pokazuje jak skupiać się na tym, czego naprawdę pragniemy, a nie na własnych lub cudzych błędach.

Jednocześnie uczy słuchania tego, co mówią inni, odczytywania ich oczekiwań, nawet zawartych w formie oskarżeń czy krytyki. Metoda ta zachęca do poszukiwania skutecznej strategii „wygrany-wygrany”, budowania zrozumienia i współpracy zamiast wywierania presji. 

Metoda 4 kroków

Metoda czterech kroków jest „tylko” techniką, sama w sobie nie jest Komunikacją empatyczną. Ułatwia jej zastosowanie, natomiast o skuteczności komunikacji decyduje pragnienie nawiązania i utrzymania wartościowego kontaktu z drugą osobą. W wypowiedzi wymieniamy tylko jedno odczucie i jedną potrzebę, ograniczamy się max. do 50 słów (nie tracimy uwagi drugiej osoby).

1. Obserwacja

„Zdolność do obserwacji bez oceniania jest najwyższą formą inteligencji człowieka”. J.Krishnamurti

Szczerze wyrażam to, co się dzieje ze mną nikogo nie krytykując, nie oceniając, nie obwiniając, nie interpretując. Konkretne uczynki, które spostrzegam- widzę, słyszę, przypominam sobie. Do czego nawiązuję?

Np. „Widzę dokumenty na stole i w kartonach ” (zamiast oceny: „Ależ tu bałagan, istny sajgon”).

Więcej tutaj

2. Uczucia

„Ludzi wyprowadzają z równowagi nie same fakty, lecz sposób w jaki je widzą”. Epiktet

Jakie odczucie wywołało we mnie to spostrzeżenie?

Np. „Irytuje mnie sytuacja, kiedy spędzam godzinę na szukaniu dokumentów”.

3. Potrzeby

Wyrażam swoje potrzeby/wartości/pragnienia/oczekiwania, które stoją za uczuciami.

Przestudiowanie Listy potrzeb jest naprawdę zaskakującą  lekturą. Aby powiedzieć drugiej stronie o co mi chodzi, najpierw sama uświadamiam sobie i  przyznaję się przed sobą do swoich pragnień, potrzeb, wartości. Jeśli potrafię jasno wyrazić swoje oczekiwania –  istnieje duża szansa, że zostaną zaspokojone.

Np. „Przywiązuję wagę do porządku, a brak dokumentów utrudnia mi napisanie tej pracy”.

4. Prośba

Jakie jest wyjście z sytuacji? Co konkretnie chcę zrobić lub o jakie działanie chcę poprosić drugą osobę teraz, aby lepiej się poczuć?

Nie mówię rozmówcy jaki ma być, co powinien czuć albo myśleć.

Np.: ”Proszę cię,  włóż dokumenty do segregatorów, dobrze?”

Mówię: 1. Widzę dokumenty na stole i w kartonach. 2. Irytuje mnie sytuacja, kiedy spędzam godzinę na ich szukaniu. 3. Przywiązuję wagę do porządku, a brak jednego pisma utrudnia mi napisanie tej pracy. 4. Proszę cię,  powpinaj papiery do segregatorów, dobrze?

Taki styl komunikowania wymaga od nas bycia w teraźniejszości, świadomości, uważności.

Kontakt empatyczny daje nam odpowiedź na pytania:

1.   Co jest we mnie żywe teraz? A co ciebie porusza?

2. Jak możemy wspólnie zadbać, aby nasze życie było piękniejsze? Co  możemy zrobić aby podnieść jego jakość?

Komunikacja oparta na empatii przypomina nam o zachowaniu człowieczeństwa w naszych kontaktach z innymi ludźmi. Daje konkretne narzędzia, które służą nawiązaniu, pogłębieniu relacji zarówno ze sobą, jak i z innymi ludźmi.

Uczymy się porozumiewać się na poziomie serca, z szacunkiem i zrozumieniem dla świata drugiego człowieka.

Więcej o Komunikacji empatycznej >>>

  O emocjach >>>

O potrzebach „Czego tak naprawdę chcę?”

O prośbie „Proszę czy żądam”>>>

Warsztaty >>>

Literatura na temat Porozumienia bez Przemocy (Nonviolent Communication):

  1. Marshall B. Rosenberg „Porozumienie Bez Przemocy – o języku Serca”, Wydawnictwo:   Jacek Santorski & Co”, Warszawa 2003,
  2.  Marshall B. Rosenberg „Rozwiązywanie konfliktów poprzez Porozumienie bez Przemocy”, Wydawnictwo: Jacek Santorski & Co, Warszawa 2008,
  3. Marshall B. Rosenberg „Edukacja wzbogacająca życie”, Wydawnictwo: Jacek Santorski, Warszawa 2006,
  4. Serena Rust „Tańcowała żyrafa z szakalem. Cztery kroki empatycznej komunikacji”, Wydawnictwo: Czarna Owca, Warszawa 2010,
  5. Liv Larsson „Porozumienie bez przemocy w mediacjach. Jak być trzecią osobą w konflikcie”, Wydawnictwo: Czarna Owca, Warszawa 2009,
  6. Aleksandra Cyran-Żuczkowska „Wychowanie bez klapsa”, Wydawnictwo:  Rubikon 2006.

NVC, czyli o Empatycznej Komunikacji

Uwielbiam przestrzeń - zarówno w górach, jak i w komunikacji empatycznej:)


„Poza pojęciami czynienia

tego, co właściwe

i tego, co niewłaściwe,

istnieje przestrzeń.

Tam się spotkamy”.

Rumi

Właściwie od początku naszego życia uczymy się  porozumiewać: rodzina, przyjaciele, edukacja,  praca wywierają na nas wpływ (bardziej lub mniej zauważalny) i często  nieświadomie powtarzamy pewne wzorce komunikacji.

Poznajemy co jest normalne, a co już nie mieści się w standardach. Mamy nie tylko standardy zachowania, ale też np. standardy szczerości, ekspresji siebie, „bycia miłym”:).

W naszych głowach toczą się dialogi co jest dobre, a co złe.  A potem wyrażamy te myśli np.: „to jest piękne, a to brzydkie”, „normalny człowiek powinien to i to”, „chłopaki nigdy nie płaczą”,  itd.

A gdybyśmy potrafili „zawiesić” te oceny? Jakich słów byśmy wtedy używali? Jak wyglądałyby nasze kontakty z innymi ludźmi?

Umiejętność oceny zachowań, interpretacji, wnioskowania są wysoce pożądanymi cechami człowieka, nie tylko w zawodach  prawniczych. Tyle tylko, że my na co dzień wchodzimy w rolę gorliwego sędziego, który bez wahania wyrokuje  „dobry, zły, to (ta, ten) nadaje się do poprawki ”. Mamy tyle zapału i chęci do oceniania, mimo że  nikt nam nie płaci wynagrodzenia sędziego:) A przy tym osądzamy według własnych norm, przekonań, łatwo nadając etykietki („jaka z niej bałaganiara”, „ależ on marudny”, „młody i arogancki” itp.). Po prostu wiemy, co z drugim człowiekiem jest nie w porządku i co chcielibyśmy w nim zmienić, abyśmy się lepiej poczuli.

I w którymś momencie, prawie niezauważalnie,  możemy utracić ciekawość poznawania inności. Tym samym zapominamy o różnorodności świata. I prawie ludzi do własnych wyborów, przekonań. Bo kto powiedział, że kolor biały jest piękny, a czarny  już mniej?

Wystarczy przyjrzeć się naturze i jej obfitości przejawów życia. Przyrodę łatwiej nam podziwiać i bezwarunkowo akceptować:)

Komunikacja empatyczna właściwie nie tworzy niczego nowego, przypomina nam o zachowaniu człowieczeństwa w naszych kontaktach z innymi ludźmi. A co ważne- daje konkretne narzędzia, które służą nawiązaniu, pogłębieniu relacji zarówno ze sobą, jak  i z innymi ludźmi.

Zrobiła na mnie ogromne wrażenie ponieważ w jednej metodzie- nazwanej przez Marshalla Rosenberga Prozumieniem bez przemocy  (Nonviolent Communication) – odnalazłam wiele zasad, które już wcześniej były mi bliskie. To tak, jakbym zebrała w jedną całość rzeczy istotne, niezbędne w porozumiewaniu się.

Metoda 4 kroków >>>

I wreszcie mam poczucie, że słowa, których używam nadążają za moim wewnętrznym rozwojem, intencją, autentycznie mnie wyrażają i zbliżają do ludzi.

Warsztaty „Empatia i odwaga w komunikacji” >>>



Chmurka tagów

%d blogerów lubi to: